Korzenie i Fale

Biżuteria, która łączy siłę natury z miękkością emocji.

Odkryj Przepływ
Cofnij

Turkus (Kalait)

Niebieski, niebiesko-zielony, często z czarną lub brązową pajęczyną (matrycą).


Barwa oscyluje od niebiańskiego błękitu i cyjanu (pochodzącego od miedzi) po jabłkową zieleń i żółtawy szary (pochodzącego od domieszek żelaza). Najwyżej ceniony jest intensywny błękit bez inkluzji. Często występuje z tzw. matrycą – naturalnym wzorem ciemnych, pająkowatych żyłek hostującej skały, limonitu lub tlenków manganu. Jest minerałem matowym o woskowym połysku i średniej twardości (5–6 w skali Mohsa), co czyni go wrażliwym na działanie kosmetyków, potu i środków chemicznych.

USA (Arizona), Iran (Persja), Chiny, Egipt.


Turkus jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach wietrzenia skał bogatych w glin i miedź, głównie w klimacie aridowym (suchym). Najstarsze i najbardziej cenione złoża znajdują się w Iranie (rejon Niszapur – tzw. turkus perski). Inne kluczowe miejsca wydobycia to Półwysep Synaj w Egipcie (eksploatowany od 4000 lat p.n.e.), południowo-zachodnie stany USA (Arizona – kopalnie Kingman i Sleeping Beauty, Nevada, Nowy Meksyk), Chiny (prowincja Hubei), Tybet oraz Meksyk. W Polsce niewielkie wystąpienia turkusu odnotowano na Dolnym Śląsku (m.in. w okolicach Jordanowa i Janowic Wielkich), jednak nie mają one znaczenia przemysłowego.

Źródła:

J.C. Pogue, 'The Turquoise'. Smithsonian Institution. GIA - Turquoise Quality.
Właściwości

W systemie czakr turkus jest nierozerwalnie związany z czakrą gardła (Vishuddha). Uważa się, że wspomaga swobodną komunikację, wyrażanie prawdy oraz asertywność. W medycynie niekonwencjonalnej przypisuje mu się moc wzmacniania układu odpornościowego, regeneracji tkanek i wspierania pracy serca oraz płuc. Tradycyjnie stosowany do łagodzenia bólów gardła, migren oraz objawów alergii. W litoterapii uznawany za kamień balansujący, który pomaga w przezwyciężaniu depresji, stanów lękowych i wyciszaniu stresu.

Symbolika

Nazywany 'Kamieniem Niebios' lub 'Kamieniem Zwycięzcą'. Powszechnie wierzono, że turkus adaptuje się do energii właściciela i blednie lub pęka, ostrzegając go przed nadchodzącą chorobą, nieszczęściem lub zdradą. W Europie średniowiecznej rycerze nosili go jako amulet chroniący przed upadkiem z konia. Rdzenni Amerykanie (Navajo, Hopi) uznawali go za kamień święty, łączący niebo z wodą, zapewniający harmonię i ochronę duchową. W Persji wierzono, że spojrzenie na turkus w świetle nowiu księżyca zapewnia pomyślność na cały miesiąc.

Ciekawostka

Nazwa pochodzi od starofrancuskiego 'pierre turquoise' (kamień turecki), ponieważ minerał ten docierał do Europy szlakami handlowymi prowadzącymi przez Turcję. Aztekowie nazywali go 'xihuitl' (co oznaczało jednocześnie kometę i turkus) i tworzyli z niego słynne mozaikowe maski bogów (np. maska boga ognia Xiuhtecuhtli). Turkus zdobił maskę pośmiertną Tutanchamona oraz polskie buławy hetmańskie. W 2014 r. Frederica Laloux wprowadził pojęcie 'turkusowego zarządzania', inspirując się szlachetnością tego kamienia jako symbolem najwyższego poziomu świadomości organizacyjnej.